به گزارش روابط عمومی سازمان امور دانشجویان، دکتر سمنانیان، مشاور وزیر علوم در امور برنامه‌ریزی، در نشست هم‌اندیشی روسای دانشگاه‌های سکاندار جذب دانشجوی بین‌الملل، با تشریح ابعاد جهانی صنعت آموزش عالی و روند انفجاری رشد دانشجویان بین‌الملل، بر ضرورت بازنگری رویکرد دانشگاه‌های کشور در این عرصه و حرکت به سمت استانداردهای بین‌المللی تاکید کرد.

دکتر سمنانیان با اشاره به اینکه در حال حاضر بیش از هفت و نیم میلیون دانشجوی بین‌الملل در سراسر جهان مشغول به تحصیل هستند، گفت: در سه دهه اخیر تحولات چشمگیری در نظام دانشگاهی دنیا رخ داده است؛ به گونه‌ای که هم تعداد دانشگاه‌ها و هم شمار دانشجویان در سطح جهان با انفجار بی‌سابقه‌ای روبه‌رو شده و ابعاد این موضوع در حوزه بین‌الملل نیز بسیار گسترده شده است.

مشاور وزیر علوم ادامه داد: حدود ۴۵ درصد از دانشجویان بین‌الملل دنیا در چهار کشور انگلیسی‌زبان مستقر هستند؛ به طوری که آمریکا میلیون‌ها دانشجوی خارجی دارد که حدود ۲۵۰ هزار نفر از آنان چینی هستند و دانشجویان روسی نیز با حمایت مالی دولت چین ادامه تحصیل می‌دهند. کانادا ۷۸۰ هزار، انگلیس ۷۵۰ هزار و استرالیا حدود ۵۰۰ هزار دانشجوی خارجی را در خود جای داده‌اند.

وی با اشاره به دغدغه دولت آمریکا درباره کمبود فارغ‌التحصیلان دکترا و نگرانی از اشغال پست‌های حساس این کشور توسط خارجی‌ها، تاکید کرد: وضعیت دانشگاه‌های بین‌المللی در بسیاری از این کشورها از جنس شرایط خاص و ممتازی است؛ به عنوان نمونه، ۲۰ درصد اساتید دانشگاه‌های انگلستان را خارجی‌ها تشکیل می‌دهند که رقمی بی‌نظیر در جهان است.

دکتر سمنانیان با بیان اینکه در استرالیا یک چهارم دانشجویان را دانشجویان خارجی تشکیل می‌دهند و در برخی موسسات سهم شهریه دانشجویان خارجی به ۳۰ تا ۴۰ درصد می‌رسد، تصریح کرد: در بسیاری از این کشورها دانشجویان خارجی بخش مهمی از هزینه‌های دانشجویان بومی را تامین می‌کنند و اگر این دانشجویان وجود نداشتند، دانشجویان داخلی باید شهریه‌های بسیار بالاتری پرداخت می‌کردند؛ رقمی که هیچ دانشگاهی در ایران هنوز به آن دست نیافته است.

مشاور وزیر علوم با اشاره به آثار اقتصادی حضور دانشجویان خارجی گفت: آمریکا سالانه ۴۳ میلیارد دلار سود از دانشجویان خارجی کسب می‌کند و این جریان، ۳۵۵ هزار فرصت شغلی را رقم زده است؛ در حالی که سهم ایران از این فرصت‌ها در برابر ۸۵ هزار دانشجوی خارجی فعلی بسیار ناچیز است. بازار جهانی تجارت دانش نیز سالانه ۲۰۰ میلیارد دلار گردش مالی دارد و کانادا به تنهایی ۳۷ میلیارد دلار سود از دانشگاه‌های بین‌الملل خود به دست می‌آورد.

وی تصریح کرد: جذب دانشجوی خارجی فقط محدود به شهریه نیست و فراتر از آن است؛ به عنوان نمونه، یک دانشجوی خارجی در آمریکا علاوه بر شهریه پایه ۳۴ هزار دلاری، سالانه ۵۱ هزار دلار نیز هزینه زندگی می‌کند و این رقم‌ها نشان‌دهنده ظرفیت اقتصادی عظیم این بازار است.

دکتر سمنانیان با مقایسه وضعیت بودجه‌ای دانشگاه‌های جهان افزود: در حالی که دانشگاه‌های برتر دنیا از دریافت موقوفات و درآمدهای سالانه میلیارد دلاری بهره‌مند هستند، مجموع بودجه دانشگاه‌های ایران زیر یک میلیارد دلار است. دانشگاهی همچون هاروارد با ۴۵۰ سال سابقه و رتبه نخست بسیاری از نظام‌های رتبه‌بندی جهان، دانشجو از ۲۰۰ کشور دنیا پذیرفته است؛ در حالی که برخی دانشگاه‌های داخلی با وجود ادعای دفاع از کیفیت و منافع ملی، از پذیرش یا افزایش پذیرش دانشجوی خارجی خودداری می‌کنند.

مشاور وزیر علوم در ادامه با تاکید بر اهمیت فرهنگ‌سازی و ادغام فرهنگی دانشجویان خارجی گفت: دانشجوی بین‌الملل نباید جدا از فضای ایران، فرهنگ و زبان فارسی و دوستان جوان ایرانی زندگی کند؛ بلکه باید بسترهای لازم برای اختلاط فرهنگی و تعامل او با جامعه میزبان فراهم شود. تجربه کشورهایی همچون فرانسه نشان می‌دهد که حتی مهاجران فراوان نیز می‌توانند با حفظ هویت خود در فرهنگ جامعه میزبان مشارکت کنند و این کار نیازمند مدیریت هوشمندانه فرهنگی است.

وی با اشاره به برنامه‌های «بادی» (BUDDY) در دانشگاه‌های پیشرفته که برای آشناسازی دانشجوی خارجی با محیط و زندگی دانشگاهی طراحی شده‌اند، گفت: تعامل دانشجوی ایرانی با دانشجوی خارجی، فضای بین‌المللی را در دانشگاه‌ها رقم می‌زند و به تربیت نیروی انسانی با ذهنیت جهانی کمک می‌کند؛ چراکه تفاوت آشکاری میان تربیت نیروی انسانی در یک محیط محلی همچون جویبارِ مازندران با تربیت در سکوهای جهانی وجود دارد.

دکتر سمنانیان با اشاره به اهمیت سلامت روان و ارائه خدمات رفاهی برای دانشجویان بین‌الملل، تاکید کرد: دانشگاه‌هایی که امروز در جذب دانشجوی خارجی موفق‌اند، محیط‌های پرانرژی با امکانات زندگی کامل در پردیس دانشگاهی دارند؛ از خوابگاه و رستوران و سلمانی تا خدمات متنوع تا پاسی از شب. دانشجوی خارجی نباید بدون دیدن تخت جمشید و باغ‌های گلستان کهن ایرانی از این کشور برگردد؛ بلکه باید فعالیت‌های فوق‌برنامه‌ای برای او در نظر گرفته شود و بازدیدهای فرهنگی از آغاز ورود تا پایان اقامت او پیگیری و گزارش شود.

مشاور وزیر علوم پیشنهاد کرد: شکل‌گیری شرکت‌ها و گروه‌های گردشگری فرهنگی، انتشار خاطرات و تصاویر دانشجویان خارجی در وب‌سایت‌های دانشگاهی، پخش خبرنامه‌های الکترونیکی، تشکیل انجمن دانشجویان فارغ‌التحصیل و بهره‌گیری از رسانه‌های دانشجویی برای معرفی دانشجویان بین‌الملل در نخستین صفحات وب‌سایت دانشگاه‌ها، از جمله سازوکارهای موثری است که با هزینه اندک اما با ابتکار و خلاقیت، تجربه‌ای ماندگار را برای این دانشجویان رقم می‌زند.

وی در پایان با تاکید بر اینکه برای دانشجویان بین‌الملل باید روزهای به‌یادماندنی در دانشگاه‌ها ساخته شود، خاطرنشان کرد: هر دانشجوی خارجی پس از فارغ‌التحصیلی، به سفیر فرهنگی و علمی ایران در جهان تبدیل می‌شود و این سرمایه‌گذاری فرهنگی، آینده روشنی را برای دیپلماسی علمی و منافع ملی کشور رقم خواهد زد.