به گزارش روابط عمومی وزارت علوم، دکتر حسین سیمایی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، در آیین سومین جایزه ملی ثریا، سخنان خود را با قرائت آیه ۱۳ سوره مبارکه حجرات آغاز کرد:

«يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَىٰ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا ۚ إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ».

وی با بیان اینکه ترجیح می‌دهد در این مراسم بیش از آنکه با همکاران خود سخن بگوید، با دانشجویان گفت‌وگو کند، اظهار داشت: رسم ادب اقتضا می‌کند که در ابتدا از همه نهادها و سازمان‌هایی که کمک و عنایت می‌کنند تا بتوانیم میزبان دانشجویان غیرایرانی باشیم سپاسگزاری کنم. از وزارت امور خارجه، وزارت اطلاعات، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری، رؤسای محترم دانشگاه‌های کشور و سفرای مقیم ایران، به‌ویژه دکتر یاسر که در خدمت ایشان بودیم، صمیمانه تشکر می‌کنم.

وزیر علوم با اشاره به ظرفیت‌های ایران برای جذب دانشجویان بین‌المللی گفت: شمار دانشجویان خارجی ما بسیار کم است. پنج میلیون متقاضی تحصیل در دانشگاه‌های دنیا وجود دارد و همان‌طور که مستحضرید، سهم ما از این پنج میلیون نفر بسیار کمتر از آن چیزی است که استحقاق و ظرفیت میزبانی آن را داریم.

دکتر سیمایی در ادامه با تأکید بر ضرورت درک شرایط دانشجویان خارجی از سوی مسئولان و دانشگاهیان کشور تصریح کرد: ابتدا می‌خواهم به خودم و همکارانم یادآوری کنم که تحصیل در غربت بالاخره رنج دارد و از این جهت باید دانشجویان عزیز خارجی‌مان را درک کنیم. همه ما معمولاً برای آموزش و تحصیل این رنج را کشیده‌ایم؛ حالا یا از شهری به شهر دیگر رفته‌ایم یا از ایران به کشور دیگری مهاجرت کرده‌ایم. بنابراین درک می‌کنیم که دانشجو از خانواده، دوستان و وطن خود دور می‌شود و مجموعه این دوری‌ها فشار روحی و روانی بر دانشجو وارد می‌کند.

وی خطاب به دانشجویان بین‌المللی افزود: البته ما در ایران ضرب‌المثلی داریم که می‌گوید: «نابرده رنج، گنج میسر نمی‌شود». در ادبیات عرب نیز گفته‌اند: «مَنْ طَلَبَ الْعُلَا سَهِرَ اللَّيَالِيَ»؛ یعنی کسی که خواهان بزرگی و تعالی است، باید شب‌ها بیداری بکشد. به قول آن ضرب‌المثل عامیانه نیز «لا حَلْوَى بِلا عَرَقٍ»؛ یعنی بدون رنج و عرق ریختن، شیرینی به دست نمی‌آید.

وزیر علوم ادامه داد: درست است که شما رنج می‌کشید، دوری از خانواده را تحمل می‌کنید و برای تحصیل به کشور دیگری آمده‌اید اما حالا که این رنج را تحمل می‌کنید، حتماً باید گنجی هم به دست آورید و به آنچه در طلب آن هستید، یعنی علم، منزلت و رفعت برسید.

دکتر سیمایی با اشاره به خاطره‌ای از شهید مرتضی مطهری اظهار داشت: فکر می‌کنم برخی از دوستان ایرانی این موضوع را به خاطر داشته باشند. آیت‌الله مکارم شیرازی در یکی از سالگردهای اولیه شهادت مرحوم شهید مطهری، در جمع طلاب سخنرانی می‌کردند و درباره ویژگی‌های شهید مطهری گفتند که استعداد و هوش کافی نیست و باید تلاش کرد. مطهری از کسانی بود که هم استعداد داشت، هم باهوش بود و هم سخت‌کوش؛ مجموعه این ویژگی‌ها و ترکیب آن‌ها اهمیت دارد.

وزیر علوم در بخش دیگری از سخنان خود، با ابراز خرسندی از انتخاب ایران به‌عنوان مقصد تحصیل دانشجویان خارجی، گفت: از اینکه ایران را به‌عنوان مقصد تحصیل خود انتخاب کرده‌اید خرسندیم. همان‌طور که گفتم، شرایط و دشواری‌های شما را درک می‌کنیم و خوشحالیم که کشور ما را برای ادامه تحصیل برگزیده‌اید.

وی با اشاره به پیشینه تاریخی و تمدنی آموزش عالی در ایران اظهار داشت: ایران قدیمی‌ترین دانشگاه دنیا را داشته است. پیش از دانشگاه بولونیای ایتالیا، دانشگاه جندی‌شاپور در ایران وجود داشته و این موضوع نیز در سال گذشته از سوی یونسکو به رسمیت شناخته شده است.

دکتر سیمایی افزود: حتماً شما برای انتخاب ایران ویژگی‌های مثبتی دیده‌اید؛ جذابیت‌های فرهنگی و جذابیت‌های علمی از جمله این ویژگی‌هاست. ایران اکنون با وجود بیش از ۴۰ سال تحریم، رتبه شانزدهم یا هفدهم دنیا را دارد و برخی دانشگاه‌های ایران نیز در میان دانشگاه‌های جهان از رتبه‌های بالایی برخوردارند.

وی ادامه داد: برای برخی از شما نیز حتماً فضای فرهنگی و اخلاقی ایران در مقایسه با بسیاری از کشورهای دیگر، یک مزیت بوده است. ما بار دیگر از این انتخاب شما سپاسگزاری می‌کنیم.

وزیر علوم در ادامه خطاب به دانشجویان ایرانی گفت: برای دوستان ایرانی خودمان هم باید نکته‌ای را یادآوری کنم. حضور دانشجویان خارجی این فرصت را برای دانشجویان عزیز ایرانی فراهم می‌کند که با یک فرهنگ، یک زبان و یک ادبیات دیگر، آن هم به‌صورت رایگان، آشنا شوند.

دکتر سیمایی با اشاره به روایت منسوب به پیامبر اکرم(ص) اظهار داشت: من فکر می‌کنم این حدیث پیامبر اکرم(ص) را که فرموده‌اند «اخْتِلَافُ أُمَّتِي رَحْمَةٌ»، در جاهای مختلف به شکل‌های متفاوتی می‌فهمند. یکی از معانی آن همین است که تنوع و تکثر، رحمت است.

وی افزود: خداوند در خلقت خود تنوع و تکثر قرار داده است؛ در طبیعت، در اقلیم، در فرهنگ، در سلیقه، در زبان و در جنسیت. اساساً این عالم، عالم تکثر است و این تکثر، خود رحمت الهی است.

وزیر علوم تأکید کرد: دانشگاهیان ایرانی و دانشجویان ایرانی باید از این تکثر و آشنایی با فرهنگ‌ها و زبان‌های دیگر لذت ببرند. اتفاقاً باید فرصت‌طلبی کنند و از این فرصت برای آشنایی بیشتر بهره بگیرند. همان‌گونه که دانشجویان خارجی برای یادگیری به ایران آمده‌اند، ما نیز فرصت یادگیری از آنان را داریم. این یک امر دوطرفه و تعاملی است.

دکتر سیمایی در ادامه با تأکید بر نقش آموزش در تقویت مناسبات انسانی و اجتماعی اظهار داشت: اصولاً آموزش منجر به ارتقای صلح و دوستی می‌شود و بین‌المللی شدن آموزش، صلح را گسترش می‌دهد و مدارا و تحمل را ارتقا می‌بخشد. ما در زندگی جمعی و اجتماعی است که مهارت هم‌نشینی با دیگران را می‌آموزیم.

وزیر علوم در بخش پایانی سخنان خود، با توصیه به دانشجویان بین‌المللی برای فراگیری زبان فارسی گفت: شاید آخرین توصیه من به دانشجویان عزیز خارجی این باشد که هرچه بیشتر با زبان فارسی و ادبیات فارسی آشنا شوند.

وی افزود: بدانید که با آموختن زبان و ادبیات فارسی، با معارف ارزشمندی آشنا می‌شوید. زبان و ادب فارسی مملو از معرفت، اخلاق، تربیت و فرهنگ است. در همین فرهنگ و ادبیات فارسی، مفاهیم صلح و دوستی فراوان است؛ در اشعار، در داستان‌ها و در متون و الفاظ فارسی.